Od 18 marca 2026 roku zaczyna obowiązywać ustawa o zdrowiu zwierząt – jest to ustawa, której zadaniem powinna być kompleksowa regulacja obszaru zwierzęcego w prawie.
Tak naprawdę jest to ustawa, która wprowadza do polskiego systemu prawnego regulacji unijne – w szczególności regulacje wskazane w rozporządzeniu unijnym o zdrowiu zwierząt (pełna nazwa rozporządzenia to rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniającego i uchylającego niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt („Prawo o zdrowiu zwierząt”).
Ustawa ta jest istotna z perspektywy hodowcy kotów rasowych – wszak hodowla uznawana jest za zakład w rozumieniu przepisów unijnych – o czym szeroko piszemy poniżej.
Zakład dla zwierząt w rozumieniu przepisów unijnych
Ustawa o zdrowiu zwierząt wprowadza do naszego systemu prawnego pojęcie „zakładu” w rozumieniu przytoczonego powyżej rozporządzenia unijnego.
Zgodnie z rozporządzeniem unijnym „prawo o zdrowiu zwierząt” przez zakład rozumie się zgodnie z art 4 potem 27:
„zakład” oznacza wszelkie pomieszczenia, strukturę lub – w przypadku chowu lub hodowli na wolnym powietrzu – środowisko lub miejsce, w którym – tymczasowo lub stale – utrzymywane są zwierzęta lub przetrzymywany jest materiał biologiczny, z wyjątkiem:
a) gospodarstw domowych, w których utrzymuje się zwierzęta domowe;
b) zakładów leczniczych dla zwierząt;
Już w momencie wejścia w życie rozporządzenia unijnego nie pozostało z czasem wątpliwości, że zakładem będzie również hodowla psów rasowych. Stąd zgodnie z ww. wytycznymi od 18 marca 2026 roku w zakresie prowadzonej hodowli kotów rasowych zastosowanie znajdzie ustawa o zdrowiu zwierząt – oczywiście jej wybrane fragmenty.
Rozporządzenie unijne w swoich definicjach wprowadza również rozróżnienie na właściciela zwierzęcia czy też posiadacza zwierzęcia domowego. Co ciekawe jest również definicja – „osoba zawodowo zajmująca się zwierzętami” oznacza osobę fizyczną lub prawną związaną zawodowo ze zwierzętami lub produktami, inną niż podmiot lub lekarz weterynarii;”. Niewątpliwie za osobę taką należy uznać hodowcę kotów rasowych.
Warto również przyjrzeć się rozdziałowi 3 przywołanego rozporządzenia unijnego – ponieważ odnosi się od do osób posiadających zwierzęta domowe oraz tych, które zawodowo zajmują się zwierzętami zawodowymi.
To właśnie w oparciu o to rozporządzenie wprowadzona została ustawa o zdrowiu zwierząt – a w szczególności rejestracja zakładów u powiatowego lekarza weterynarii (rejestracja w PIW).
Rejestracja hodowli kotów rasowych w PIW
Jak już ustaliliśmy hodowla kotów rasowych jest „zakładem” w rozumieniu przepisów ustawy o zdrowiu zwierząt.
Dlatego też do hodowli kotów rasowych zastosowanie znajdą przepisy rozdziału 3 ustawy o zdrowiu zwierząt a to „rejestracja zakładów i podmiotów oraz zatwierdzanie zakładów” – przepis art. 55 i następne.
Wpis ten powstaje w dniu 23 marca 2026 roku – i nadal nie posiadamy żadnych przepisów wykonawczych do opisanych powyżej artykułów. Nie ma również powszechnie dostępnych wytycznych odnośnie rejestracji hodowli. Z uzyskanych przez mnie informacji wynika, że szkolenia dla pracowników PIW z ww. ustawy ruszają dopiero po 23 marca 2026 r., czyli na tydzień po wejściu w życie ustawy.
Stąd uważam, że czeka nas ogromny czas chaosu i to takiego chaosu niekontrolowane! Bardzo chciałabym się mylić, ale nic nie wskazuje aby miało być inaczej. Jednak przeanalizujmy co o rejestracji, zgłaszaniu i innych czynnościach mówi nam już ustawa o zdrowiu zwierząt.
Nie ulega wątpliwości, że hodowla kotów rasowych będzie spełniała przesłanki określone w art 55 ustawy o zdrowiu zwierząt, czyli będzie podlegała zgłoszeniu lub zatwierdzeniu do powiatowego lekarza weterynarii (PIW) ze względu na miejsce prowadzenia. Ustawa w dalszych przepisach wskazuje na dane jakie mają zostać podane przy zgłoszeniu do PIW.
Zgodnie z art. 60 zakładom nadawany zostaje weterynaryjny numer identyfikacyjny (wni). Część z hodowców, którzy rejestrowali się w PIW po 2020 roku z racji sprzedaży kociąt za granicę takowy numer już posiada. Z informacji jakie posiadam wynika, że podmioty te jednak ponownie będą się musiały starać o jego nadanie w oparciu o ustawę.
Rejestracja hodowli w PIW – jakie kroki podjąć po 18 marca 2026
Bardzo chciałabym wam opisać procedurę krok po kroku w jaki sposób zgłosić swoją hodowlę do PIW – jednak aktualnie nie mogę tego zrobić z racji braku przepisów wykonawczych czy nawet instrukcji.
Dlatego zalecam aby każdy z was hodowców napisał po 18 marca wiadomość mailową do swojego PIW (właściwego ze względu na lokalizację) o następującej treści:
W związku z wejściem w życie w dniu 18 marca 2026 roku ustawy o zdrowiu zwierząt powołując się na art. 55 i następne przytoczonej ustawy zwracam się z wnioskiem o zarejestrowanie jako zakładu prowadzonej przeze mnie hodowli kotów rasowych i wskazaniu dokumentów oraz wytycznych w jaki sposób moja hodowla ma uzyskać weterynaryjny numer identyfikacyjny (win).
Uważam, że aktualnie jest to najlepszym rozwiązaniem – ważne aby być pierwszym i mieć tego odpowiedni dowód aby organy nie mogły zarzucić nam opieszałości lub braku zainteresowania.
Inne zmiany w prawie
Ustawa o zdrowiu zwierząt wprowadza również zmiany w zakresie szczepień przeciwko wściekliźnie.
O tym poczytać możecie we wpisie Szczepienie przeciwko wściekliźnie – nowe zasady od 18 marca 2026 r.
Życie hodowcy po 18 marca 2026
W mojej ocenie musimy przygotować się na chaos!
Z racji tego, że przepisy ustawy wprowadzają również inne przepisy bardzo ważne dla inspekcji weterynaryjnej w szczególności w zakresie zwalczania chorób zakaźnych z urzędu – stąd uważam, że niestety rejestracja zakładów takich jak hodowla psów może zejść na margines.
Jeśli macie jakieś pytania czy ciekawostki lub problemy z PIW zachęcam was do Kontaktu.
Agnieszka Łyp-Chmielewska
adwokat
Zdjęcia: Lara Baeriswyl, Christin Hume
***
„Czy mogą mi odebrać koty?” – kilka słów o kontroli/interwencji w hodowli
Początek 2026 roku przyniósł nam wiele straszliwych wydarzeń w świecie kynologicznym oraz felinologicznym. Cała Polska oniemiała widząc patologię w jednej z hodowli psów rasowych (mój komentarz do sytuacji znajdziecie we wpisie – Czy można zapobiec miejscom kaźni zwierząt, czyli kiedy będą prawne regulacje systemowe zasad hodowli zwierząt domowych w Polsce ). Było o tym wiele programów w telewizji i szeroko rozumianych mediach.
Zanim wrzawa o hodowli nie ucichał pojawiły się kolejne patologie w zakresie nadzoru nad dobrostanem zwierząt w Polsce – czyli sytuacja w schroniskach (o tym przeczytacie we wpisie Niewydolny system ochrony bezdomnych zwierząt czyli zjawisko pato-schronisk) [Czytaj dalej…]
